ร่วมแบ่งปันภาพถ่ายการฝึกสอนนักเรียนนายเรือสมัยเสด็จในกรมฯกันครับ

ขอบคุณนะครับที่ร่วมกันแบ่งปันภาพถ่าย เมื่อมีภาพก็ต้องมีเรื่องประกอบครับขอตัดเอาบางตอนที่เกี่ยวกับภาพมาลงนะครับเพราะเรื่องของโรงเรียนนายเรือมีมากพอสมควร

เสด็จในกรมฯได้ทรงให้กรมยุทธโยธาทหารเรือ สร้างเสาธงขึ้น ณโรงเรียน ๑ เสา ตามแบบในเรือทูลกระหม่อม มีพรวน ๓ ชั้น พร้อมสรรพไปด้วยเครื่องประกอบ มีเชือกเสาเพลาใบพร้อม มี พ.จ.อ.ป๊อด. พ.จ.ท.มน, และ พ.จ.ต. เจิม ผู้ชำนาญการเสาใบ คอยช่วยเหลือพระองค์ท่านเวลาฝึกหัด และตรวจตราเสาและเครื่องประกอบให้เรียบร้อย
   ทรงหัดให้นักเรียนขึ้นเสาและประจำพรวน กางใบ ม้วนใบ ลดพรวนลงดิน เอาพรวนเข้าติดที่ ถอดเสาท่อนบนลง เอาเสาท่อนบนขึ้น และฯลฯ ต้องทำด้วยความระมัดระวังและลำบากมาก เพียงแต่ให้นักเรียนขึ้นเสาและกางใบม้วนใบนั้นง่าย เรื่องเอาพรวน เอาเสา(ท่อนบน) ขึ้นลงนี้ยากเพราะต้องถอดต้องประกอบ ใช้เชือกและรอกเป็นพิเศษและนักเรียนต้องจัดเข้าประจำเชือกที่จะชักจะโรยเป็นสายๆไป และต้องเคร่งครัดจริงๆ มิฉะนั้นเสาหรือพรวนอาจตกลงทับกัน หรือไม่ขึ้นลงได้สะดวกตามประสงค์ ตอนหัดนี้แหละระวังหางเชือกจะถูกตีก้นกันให้ดี ข้าพเจ้ารู้สึกว่า พระองค์ทึ่งและเอาพระทัยใส่ต่อวิชาการเรือแผนกนี้มาก สมัยนั้นยังเพิ่งเปลี่ยนเรือจากใช้เสาใบ มาเป็นไอน้ำเครื่องจักรและนักเรียนจะต้องเรียกต้องจำเชือก รอก และทุกส่วนของเสาเพลาใบได้หมด ตลอดเจ้าหน้าที่ความสำคัญของมัน วันไหนถ้าเอาพรวนหรือเสาลงและขึ้นที่แล้ว(มักทรงหัดตอนอาหารเย็นแล้ว) กว่าจะเสร็จเวลาประมาณ ๑๙.๐๐ น. ทุกทีเหนื่อยอ่อนกันจริงๆทุกตัวคน นี่แหละตัวการเรือแท้ทีเดียวนอกจากนี้ทรงให้มีเรือกรรเชียงไว้ฝึกกันตีและแล่นใบ ส่วนการเรียนผูกเชือกท่าต่างๆก็สอน ตลอดจนมีการพิมพ์แบบผูกเชือกขึ้นไว้เป็นตัวอย่างเพื่อสะดวกแก่การเรียน แบบพิมพ์เหล่านี้ได้จัดพิมพ์ที่กองแผนที่ทะเล ซึ่งสมัยนั้นทำได้ด้วยยากมี ร.อ. โมน (พระวรพากย์) เป็นผู้บังคับการกองแผนที่ทะเล
   ทรงจัดนักเรียนคละกันทุกตอน พวกใหญ่มาอยู่พรวนชั้นล่าง เรียกชั้น “ตังเก๊ต” พวกขนาดกลาง เรียกว่าชั้น “กาวี” พวกชั้นขนาดเล็กขึ้นพรวนชั้นบนเรียกว่า”ซาโบ๊ต” ข้าพเจ้าเป็นเด็กต้องอยู่ซาโบ๊ต ต้องขึ้นเก่ง เพราะต้องขึ้นนำหน้าพวกชั้นกาวี ขึ้นบันไดลวดก่อน ตอนบนถึงบันไดลิงต้องมือเหนียวตีนเหนียว เกือบเป็นลิงจริงๆมิฉะนั้นตกเสาตาย และต้องขึ้นรวดเร็ว ด้วยอาการวิ่งขึ้นตลอกเวลาจนกว่าจะถึงพรวนชั้นของตน แล้วกระจายออกไปยืนตามความยาวของพรวน ๒ ข้าง(จากเสา) ยืนบนเส้นลวด(ตานี) มือเกาะหรือกอดพรวนไว้ ที่พรวนมีเส้นเหล็กแข็งติดประจำไว้จับด้วย เรียกว่า “เซ๊ก” ชั้นบนและชั้นกาวี ใครตกเป็นตายแน่(สูงพอการ) ข้าพเจ้าเป็นหัวหน้าพรวนชั้นบนเสียด้วย เพราะความเปรียวระหว่างพวกเล็กหรือพวกเด็กนั้นเอง
   ขึ้นเสาเป็นพรวนอย่างธรรมดา แต่เมื่อขึ้นไปถึงพรวนแล้วต้องยืนบนพรวน คนต้นเสาเกาะเสาคนต่อๆไปเกาะมือกันจนถึงคนสุดปลายพรวน คล้ายๆยืนในอากาศว่างๆ ข้าพเจ้ากราบทูลว่าอันตรายหมื่นนัก เพราะถ้าหากใครในแถวสักคนหนึ่ง เซตัวลงทางหน้า หรือทางหลังแรงสักหน่อย ก็จะพากันตกลงมาตายหมด ทรงเชื่อข้าพเจ้า จึงให้เอาเชือกกัญชาขนาดกลางไปผูกขึงลอดโยงปลายพรวนกับเสา(บันเต็น)ให้แน่นไว้ เพราะเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวกันเซตกลง
   ต่อมาเมื่อจวนใกล้จะเปิดโรงเรียนได้ทรงเพิ่มพรวนอีก ๑ชั้น เรียกว่าชั้น ตาโบ๊ต รวมเป็น ๔ พรวนด้วยกัน ดูราวกับเรือใบลำหนึ่งทีเดียว ข้าพเจ้าก็ต้องเขยิบฐานะเป็นหัวหน้าพรวนชั้นนี้ตามไปอีก เพราะค่าที่เป็นคนโปรดและเก่ง พรวนชั้นนี้สูงเอาการมองเห็นทุ่งพญาไท ถ้าตกเป็นตายแน่ๆ อีกอย่างหนึ่งการขึ้นลงของพวกเรา(สมมติว่าเป็นชาวเรือใบ)ต้องว่องไวเกือบเทียมลิง มิฉะนั้นเป็นเอาใหม่ ถ้าคราวไหนโดนเอาใหม่สัก๒ หน พวกเราเหนื่อยแทบตกพรวน โดยมากการงุ่มง่ามต้องเอาใหม่นี้มักเนื่องจากพวกพรวนชั้น ตังเก๊ต หรือชั้นกาวีเป็นเหตุ เพราะใช้นักเรียนมาก กว่าจะรวมจากปลายพรวนทั้งสองข้าง มาถึงบันไดที่เสาเพื่อลงนั้นเบียดเสียดและซ้อนกัน พวกพรวนบนน้อยคน และตัวเล็กว่องไว จึงลงมาประดังกันเป็นกลุ่ม เหยียบหัวกันลงมาไม่เป็นระเบียบงามเรียงกันเป็นลำดับ ทรงกริ้วให้เอาใหม่ ลงท้ายมันก็ดีเอง เพราะกลัง หางเชือก จะตีเอา หรือมัดอยู่กับเสาโหนอยู่คนเดียว
   ต่อมาทรงให้มีบาร์คู่ บาร์เดี่ยว และห่วงสำหรับให้นักเรียนฝึกหัดจิมนัสติค มีนายทศ(น้อยชายนายเรือโทเล่ห์)เป็นผู้สอน ผู้นี้ขอมาจากกระทรวงธรรมการ(กระทรวงศึกษาธิการ) นักเรียนออกจะทึ่งและเรียนกันได้ดีๆหลายคนและแข็งแรงขึ้นอีก